Op grond van artikel 13b, eerste lid, van de Opiumwet, is de burgemeester bevoegd tot oplegging van een last onder bestuursdwang indien in woningen of lokalen dan wel in of op bij woningen of zodanige lokalen behorende erven een middel als bedoeld in lijst I of II wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is. De burgemeester kan bepalen dat een koopwoning voor een aantal maanden wordt gesloten.    

Artikel 13b Opiumwet bij hennepkwekerijen?

In de rechtspraak ontstond een discussie of dit artikel wel van toepassing is op hennepkwekerijen omdat daarbij niet vanuit de woning hennep wordt verkocht of afgeleverd. De rechtbank Haarlem oordeelde onder verwijzing naar de parlementaire geschiedenis bij deze wet, dat artikel 13b Opiumwet niet van toepassing is bij hennepkwekerijen. 
De Raad van State heeft de uitspraak van de rechtbank echter vernietigd, en overweegt dat sluiting van een woning op grond van artikel 13b Opiumwet is toegestaan wanneer het gaat om een hennepkwekerij met meer dan een gebruikershoeveelheid aan hennep(planten), waarbij aansluiting wordt gezocht bij de hiervoor geldende criteria van het Openbaar Ministerie:

"Naar zijn tekst is artikel 13b, eerste lid, van de Opiumwet onmiskenbaar van toepassing op een hennepkwekerij in een woning waarvan de hennep bestemd is voor verkoop, aflevering of verstrekking in of vanuit de woning. Voorts volgt uit de parlementaire behandeling van het voorstel tot uitbreiding van de werkingssfeer van artikel 13b, eerste lid, van de Opiumwet naar woningen niet dat beoogd is om hennepkwekerijen in woningen zonder meer uit te sluiten van het toepassingsgebied van die bepaling. Zo heeft de minister bij de behandeling van het wetsvoorstel door de Tweede Kamer op de vraag wanneer op grond van artikel 13b, eerste lid, van de Opiumwet kan worden ingegrepen bij hennepteelt in een woning niet geantwoord dat dat niet mogelijk is. In plaats daarvan heeft hij gewezen op het criterium van verkopen, afleveren of verstrekken, dan wel daartoe aanwezig zijn, en gezegd dat aangenomen mag worden dat de teelt in een huis dat is ingericht als een plantage, niet bedoeld is voor eigen consumptie (Handelingen II 2006/07, blz. 55-3138 en 55-3139)."

Belangenafweging

Wel moet de burgemeester steeds een belangenafweging maken bij zijn beslissing. In de praktijk zien we dat dit er soms toe kan leiden dat de beslissing van de burgemeester om en huis te sluiten bij een hennepkwekerij wordt vernietigd:

• Vernietiging besluit bij slechts 42 hennepplanten
• Vernietiging wegens gevolgen voor inwonende en schoolgaande minderjarige zoon van 17

Artikel 17 Woningwet; sluiting hennepkwekerij

Ook in artikel 17 van de Woningwet kan de burgemeester een grondslag vinden voor de sluiting van een huis na ontdekking van een hennepkwekerij. Artikel 17 van de Woningwet verschaft een bevoegdheid tot sluiting van een pand indien daarin - in strijd met bij of krachtens de Woningwet gestelde voorschriften - activiteiten plaatsvinden die gepaard gaan met een bedreiging van de leefbaarheid of een gevaar voor de veiligheid of de gezondheid. 
Dit artikel ziet daarmee, anders dan artikel 13b, eerste lid, van de Opiumwet, niet alleen op drugsgerelateerde activiteiten. Evenzeer anders dan bij artikel 13b, eerste lid, van de Opiumwet, is voor toepassing van artikel 17 van de Woningwet op hennepteelt vereist dat de teelt gepaard gaat met bedreiging of gevaar, zoals elektrocutie- of brandgevaar.